ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਐਸ ਵਕਤ 45 ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਐ। 1989 'ਚ ਮੈਂ ਦੱਸਵੀਂ ਕੀਤੀ ਏ ਤੇ 90 ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਮੇਰੀ ਉਮਰ 15-16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀਗਾ।
I only deal with horseshoes, making and fixing them, that’s all. First, I buy the iron rods. I get it from the scrap dealer sometimes otherwise I have to buy it from a store. The bar is cut to length according to the type of shoe using shear blades. The softened metal is then wrapped around a block of steel in the shape of the shoe using custom-designed equipment. The horseshoe is heated in a forge until it is soft enough to shape with the hammer to fit the hoof, cooled by quenching it in water, and attached to the hoof with nails. The nails are readymade, I get them from Gujarat.
ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕੰਮ ਠੀਕ ਠਾਕ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਜ ਚੰਗੀ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਉਦੋਂ। ਹੁਣ ਗੱਡੀਆਂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਹਾਥੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਅੱਧੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਭੱਠਿਆਂ 'ਤੇ ਭਰਾਈ ਖੋਤਿਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰਾਲੀਆਂ ਰਿਹੜਿਆਂ ਨੇ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਨੇ ਹੁਣ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਇਸ ਲਈ ਗੱਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਈ ਘੱਟ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਾਲ ਈ ਘਟਣਾ ਸੀ।
Now, it’s just four or five horses a day. But we are in God’s vicinity, he won’t let us go hungry. I have two brothers; they are in the same profession, but they also do blacksmithing along with this. They have their own workshops. I haven’t been able to gather sources to start something else. So here I am, by the road, doing the only job I know. Everything has become so expensive these days, it wasn’t like this a decade ago.
I have a daughter and a son. Daughter is studying in the 12th grade and my son is in 10th. I do not want my children to be in this profession. They don’t like it either. A quote keeps coming to my mind “It is like a snake has swallowed a chameleon and now it can neither swallow it nor spew it.”. The younger generation does not want to struggle like this. I have been sailing through the hardships of poverty to support my family. May God bless the children. I hope they get a job and our days turn around.
Story – Satdeep Gill
Text – Jasdeep Singh, Gurdeep Dhaliwal